ឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត

កិច្ចព្រមព្រៀងឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលត្រូវចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងហាណូយ បង្កើនក្តីសង្ឃឹម និងការព្រួយបារម្ភ
ហាណូយ ថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា កិច្ចព្រមព្រៀងសំខាន់ ស្តីពី ឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលមានគោលបំណងទប់ស្កាត់បទល្មើសដែលបានបង្កការខាតបង់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនូវទឹកប្រាក់រាប់លានលានដុល្លារអាម៉េរិកជារៀងរាល់ឆ្នាំ គ្រោងនឹងត្រូវចុះហត្ថលេខាដោយតំណាងមកពីបណ្តាប្រទេសជាច្រើននៅទីក្រុងហាណូយក្នុងចុងសប្តាហ៍នេះ ទោះបីជាមានការរិះគន់លើហានិភ័យសិទ្ធិមនុស្សក៏ដោយ។
អនុសញ្ញានេះ ដែលនឹងចូលជាធរមានបន្ទាប់ពីត្រូវបានផ្តល់សច្ចាប័នដោយប្រទេសចំនួន ៤០ គឺជាចលនាដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ដែលអង្គការសហប្រជាជាតិរំពឹងថានឹងធ្វើឱ្យការឆ្លើយតបទៅនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតកាន់តែ លឿន និង មានប្រសិទ្ធភាព។
ក្រុមសកម្មជន ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ និងស្នងការជាន់ខ្ពស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស បានព្រមានអំពីការរំលោភបំពានដែលអាចកើតមានពីភាសាដែល មិនច្បាស់លាស់ ស្តីពីបទឧក្រិដ្ឋ ដោយមានការលើកឡើងខ្លះថា វានឹងជួយសម្រួលជាជាងទប់ស្កាត់សកម្មភាពខុសច្បាប់។
បញ្ជីប្រទេសដែលត្រូវចុះហត្ថលេខាមិនត្រូវបានចេញផ្សាយទេ ទោះបីជា សហភាពអឺរ៉ុប និង កាណាដា គ្រោងនឹងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះក៏ដោយ ដែលពួកគេបាននិយាយថា រួមបញ្ចូលទាំងការការពារដើម្បីការពារសិទ្ធិមនុស្ស។ ក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិកបានបដិសេធមិននិយាយថា តើតំណាងអាម៉េរិកនឹងចូលរួមពិធីចុះហត្ថលេខាដែរឬទេ។

សមភាពរបស់វៀតណាមក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានចោទសួរ
ការជ្រើសរើសប្រទេស វៀតណាម ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះបានបង្កឱ្យមានការរិះគន់ដោយសារតែកំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្សរបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងរបាយការណ៍មួយកាលពីខែសីហា ក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិកបានលើកឡើងពី "បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សសំខាន់ៗ" នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម រួមទាំងការរឹតត្បិតលើសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិតាមអនឡាញ។
យោងតាមអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស (Human Rights Watch) បានឱ្យដឹងថា មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៤០ នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅឆ្នាំនេះក្នុងប្រទេសវៀតណាម ពីបទឧក្រិដ្ឋដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ រួមទាំងការបង្ហោះតាមអនឡាញប្រឆាំងនឹងរដ្ឋ។
មន្ត្រីវៀតណាមបាននិយាយថា ប្រទេសកុម្មុយនិស្តដែលគ្រប់គ្រងដោយគណបក្សតែមួយនេះរំពឹងថានឹងបង្កើនកម្រិតអន្តរជាតិរបស់ខ្លួនតាមរយៈការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍នេះ ហើយមើលឃើញកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថាជាឧបករណ៍ដើម្បី ជំរុញការការពារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត របស់ខ្លួន។
អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Antonio Guterres ត្រូវបានកំណត់ឱ្យចូលរួមក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃសៅរ៍។

អ្នករិះគន់ហៅកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថាជា 'សន្ធិសញ្ញាឃ្លាំមើល'
អង្គការ Cybersecurity Tech Accord ដែលជាសម្ព័ន្ធភាពរួមមាន Meta និង Microsoft បានដាក់ស្លាកកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថាជា "សន្ធិសញ្ញាឃ្លាំមើល" (surveillance treaty) ដែលជួយសម្រួលដល់ការផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនរវាងរដ្ឋាភិបាលនានា និងបង្កហានិភ័យ "ធ្វើឱ្យឧក្រិដ្ឋជនងាយស្រួលចូលរួមក្នុងឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត ជាជាងការលំបាក"។
អង្គការសហប្រជាជាតិបាននិយាយថា អនុសញ្ញានេះកំណត់គោលដៅទៅលើវិសាលគមទូលំទូលាយនៃបទល្មើស ចាប់ពី ការបន្លំ (phishing) និង មេរោគជំរិត (ransomware) រហូតដល់ ការជួញដូរអនឡាញ និង ការនិយាយស្អប់ (hate speech) ដោយលើកឡើងពីការប៉ាន់ស្មានថា ឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតបានបង្កការខាតបង់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនូវទឹកប្រាក់រាប់លានលានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
ប៉ុន្តែស្នងការជាន់ខ្ពស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សបានព្រមានក្នុងអំឡុងពេលចរចាសន្ធិសញ្ញាថា "ច្បាប់ដែលមាននិយមន័យទូលំទូលាយពេកនៃឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាញឹកញាប់ដើម្បីដាក់កំហិតដែលមិនសមហេតុផលលើសិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ"។
លោក Raman Jit Singh Chima មកពី Access Now ដែលជាក្រុមតស៊ូមតិ បាននិយាយថា សន្ធិសញ្ញានេះអាចជួយសម្រួលដល់ការធ្វើបត្យាប័នបុគ្គលដែលត្រូវបានបៀតបៀនដោយរដ្ឋាភិបាលរបស់ពួកគេ។ លោកបានបន្ថែមថា ការចុះហត្ថលេខានៅប្រទេសវៀតណាម "បញ្ជូនសញ្ញាអាក្រក់ខ្លាំងណាស់" ដល់អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស។
លោក Le Xuan Minh ប្រធានផ្នែកសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតនៅក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ បានប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីខែនេះថា ប្រទេសវៀតណាមកំពុងជួបប្រទះការកើនឡើងនៃ ការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិត ដែលកំណត់គោលដៅលើ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ និងសាជីវកម្មធំៗ ដោយកត់សម្គាល់ថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកាន់តែច្រើនអាចជួយកំណត់អត្តសញ្ញាណជនល្មើស។
ការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីគ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្ម (UNODC) ដែលដឹកនាំកិច្ចចរចាសន្ធិសញ្ញានេះ បាននិយាយថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះរួមបញ្ចូលបទប្បញ្ញត្តិដើម្បីការពារ សិទ្ធិមនុស្ស និងអនុញ្ញាតឱ្យបណ្តាប្រទេសអាចបដិសេធសំណើសុំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលផ្ទុយនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ។